می‌دانی بدترین بخش ماجرای زباله‌های پلاستیکی چیست؟ اینکه بیشتر این زباله‌ها از چند رودخانه خاص و در کشورهای فقیر یا در حال توسعه وارد اقیانوس می‌شوند. حالا یک خبر خوب و امیدوارکننده از راه رسیده: دولت فیلیپین و مؤسسه غیرانتفاعی هلندی «The Ocean Cleanup» امروز یک توافق پنج‌ساله برای نجات «رودخانه پاسیگ» (Pasig River) امضا کرده‌اند. این رودخانه که از قلب مانیل، پایتخت فیلیپین می‌گذرد، سال‌هاست به عنوان یکی از آلوده‌ترین رودخانه‌های جهان بدنام است و هر روز با جزر و مد، کوهی از پلاستیک را وارد خلیج مانیل و بعد اقیانوس آرام می‌کند.

جزئیات توافق فوق‌العاده جالب است. این گروه هلندی که پیش از این هم پروژه‌های موفق پاک‌سازی را در چند نقطه جهان انجام داده، قرار است با استفاده از فناوری «اینترسپتر» (Interceptor) خودش، در نقاط استراتژیک رودخانه سدهایی شناور نصب کند تا زباله‌ها را پیش از رسیدن به دریا جمع کند. این دستگاه‌ها با انرژی خورشیدی کار می‌کنند و ظرفیت جمع‌آوری حجم عظیمی از زباله در روز را دارند. «بویان اسلات»، موسس و مدیرعامل The Ocean Cleanup، گفته که این توافق، نتیجه همکاری نزدیک دانش جهانی با اراده محلی است تا پلاستیک را در یکی از مهم‌ترین مناطق ساحلی دنیا متوقف کند.

فیلیپین در این قرارداد متعهد شده که قوانین سختگیرانه‌ای در زمینه تولید پلاستیک و بازیافت وضع کند. وزیر محیط زیست فیلیپین هم گفته: «رودخانه پاسیگ برای مدت زیادی بار عادات مصرفی ما را به دوش کشیده. دیگر نمی‌توانیم اجازه دهیم که این رودخانه خط لوله‌ای برای انتقال پلاستیک به اقیانوس باقی بماند». این پروژه قرار است با نظارت مستقیم دفتر هماهنگی و مدیریت رودخانه پاسیگ انجام شود تا پس از اتمام قرارداد، خود مقامات محلی بتوانند پاکیزگی رودخانه را برای نسل‌های آینده حفظ کنند.

این حرکت فقط یک خبر محلی برای فیلیپین نیست. The Ocean Cleanup قبلاً در اندونزی، مالزی و ویتنام هم پروژه‌های موفقی داشته و الآن نوبت به برنامه ۳۰ شهر بزرگ جهان رسیده است؛ یعنی قرار است تا پیش از پایان دهه، همین ماجرا در ۳۰ کلانشهر کلیدی که بیشترین آلودگی پلاستیکی را تولید می‌کنند، تکرار شود. به علاوه، این اتفاق همزمان شده با کمپین‌های مردمی در سراسر جهان برای پاک‌سازی ساحلی؛ مثلاً در کیپ‌تاون آفریقای جنوبی، همین امروز ۴۸ دانش‌آموز و فعال محیط زیست در ساحل «لاگون بیچ» بیش از ۱۱۲ کیلوگرم زباله پلاستیکی جمع‌آوری کردند که شامل بطری، قاشق، اسباب‌بازی شکسته و حتی قلاب ماهیگیری می‌شد.